Kì 1: L’Amant (Người Tình)

Người tình (tiếng Pháp: L’Amant) là một bộ phim dựa trên tiểu thuyết cùng tên của đạo diễn Jean-Jacques Annaud, với sự tham gia của các ngôi sao Jane March, Lương Gia Huy và Lisa Faulkner.

Bộ phim khởi quay tại Việt Nam vào năm 1986, hoàn thành năm 1990 và được ra mắt chính thức vào năm 1992. Thời gian hai năm đầu làm phim chỉ gồm công việc tiền trạm và thiết kế. Phim do hãng Cinematic Hongkong và Liên hiệp điện ảnh băng từ TP HCM làm dịch vụ.

Cuối năm 1991, Người tình đã được công chiếu ở TP HCM. Việt Nam là quốc gia đầu tiên có vinh dự xem bộ phim nổi tiếng này. Tuy nhiên, bản phim chiếu tại Việt Nam là bản tiếng Pháp đã bị cắt hầu hết cảnh nhạy cảm so với bản tiếng Hoa và tiếng Anh.

Link original:

 
Mở đầu : Bà hiệu trưởng người Pháp mê áo dài

 

TT – ​Cuối năm 1929, một mối tình sét đánh nảy sinh trên chuyến phà qua sông Tiền giữa cô nữ sinh 16 tuổi người Pháp Marguerite Duras và thương gia trẻ ở Sa Đéc tên Huỳnh Thủy Lê.

Mối tình ấy được M.Duras kể lại trong tiểu thuyết tự truyệnL’Amant(Người tình) và đoạt giải thưởng Goncourt danh giá năm 1984. Tác phẩm đã được dịch thành 43 thứ tiếng để phát hành ra toàn thế giới và chuyển thể thành bộ phim cùng tên năm 1990.

Chuyện tình Huỳnh Thủy Lê và M.Duras 85 năm trước đến nay vẫn còn nhiều điều khiến du khách quốc tế đến Sa Đéc (tỉnh Đồng Tháp) để tìm hiểu.

Bà Marie Donnadieu khi làm hiệu trưởng Trường tiểu học Sa Đéc - Ảnh: tư liệu

Nữ văn sĩ M. Duras được sinh ra ở Sài Gòn vào năm 1914 và qua đời năm 1996 tại Pháp. Bà Marie Donnadieu, mẹ của bà, từng làm hiệu trưởng Trường nữ tiểu học Sa Đéc những năm trước và sau 1930.

Cưới nhau ở Pháp, sinh con ở VN

Vợ chồng bà Marie Donnadieu đều là nhà giáo. Họ rời quê hương sang Hà Nội dạy học sau khi mới lấy nhau. Cả ba đứa con của họ lần lượt chào đời trên đất nước VN. M.Duras là con gái duy nhất, cũng là người được cho ăn học đàng hoàng và thành đạt nhất so với hai người anh của mình.

Tiền lương nghề giáo ít ỏi không đủ trang trải cho gia đình có năm miệng ăn nên chồng bà Marie Donnadieu quyết định bỏ nghề đi khai hoang, lập đồn điền ở Kampot (Campuchia). Nhưng do không có kinh nghiệm và bị chèn ép nên cuối cùng ông bị khánh kiệt, phá sản sau đó lâm bệnh chết.

Bà Marie Donnadieu vẫn tiếp tục với nghề dạy học và được bổ nhiệm làm hiệu trưởng Trường nữ tiểu học Sa Đéc (L’École Primaire de Jeunes Filles de Sadec, nay là Trường tiểu học Trưng Vương) từ năm 1924-1932.

Cô Phạm Thị Đẹt, nguyên hiệu trưởng Trường tiểu học Trưng Vương, kể Trường nữ tiểu học Sa Đéc được hình thành khoảng năm 1886-1887, nằm ở góc đường Hồ Xuân Hương-Hùng Vương, TP Sa Đéc.

Năm 1924 bà Marie Donnadieu được bổ nhiệm làm hiệu trưởng. Khi ấy trường có năm dãy với bảy lớp học. Trong đó dãy thứ tư dùng để dạy nữ công gia chánh và giặt ủi. Mỗi lớp có từ 30-32 học sinh. Năm 1930 trường được đổi tên thành L’École Primaire de Jeunes Filles de Sadec.

Năm 1932, sau khi bà Marie Donadieu về nước thì một người Việt là ông Trần Văn Kiết lên thay làm hiệu trưởng. Số lượng học sinh học tại trường này ngày càng nhiều nên các phòng dạy nữ công gia chánh và giặt ủi được tận dụng để làm lớp học.

Thế nhưng cũng không đáp ứng đủ nên phải gửi lớp nhì và lớp nhất sang Trường nam tiểu học (nay là Trường Kim Đồng) học tạm. Năm 1940 thì trường mang tên tiếng Việt “Nữ học đường tỉnh lỵ”.

Mấy năm trước cô Đẹt may mắn tìm được người học trò cũ của L’École Primaire de Jeunes Filles de Sadec năm 1930 là bà Nguyễn Thị Mỹ, sống tại TP Sa Đéc. Khi ấy bà đã gần 100 tuổi (nhưng bà đã qua đời sau đó). 

Theo bà Mỹ kể lại, hồi ấy bà giáo Marie Donnadieu là người rất hiền lành, yêu thương học trò. Điểm nổi bật nhất ở bà hiệu trưởng mà các thế hệ học trò của bà không thể nào quên được đó là “bà rất mê nữ công gia chánh và thích mặc áo dài trắng như thiếu nữ người Việt”.

Trường tiểu học Trưng Vương còn lưu giữ được bức ảnh chụp bà Marie Donnadieu mặc áo dài trắng khi làm hiệu trưởng tại Sa Đéc. Những tính cách của bà hiệu trưởng đã in sâu trong tâm trí của cô học trò Nguyễn Thị Mỹ.

Vì thế hình ảnh bà giáo Marie Donnadieu vẫn được cô học trò này nhớ rõ, dù suốt hơn 80 năm qua họ không hề gặp lại nhau. Vì rất yêu nữ công gia chánh, yêu chiếc áo dài VN nên bà Marie Donnadieu quyết định lấy dãy phòng học thứ tư để mở lớp dạy may, thêu cho học trò mình.

Môn nữ công gia chánh do bà Marie Donnadieu sáng lập vẫn được duy trì ở những thời hiệu trưởng sau này.

Bi kịch của bà giáo

Chồng qua đời sau khi đi khai hoang, lập đồn điền ở Campuchia bị thất bại là một cú sốc quá lớn đối với bà giáo Marie Donnadieu.

Một mình phải nuôi ba đứa con nơi đất khách quê người bằng đồng lương nhà giáo ít ỏi có vẻ quá sức với một phụ nữ như bà. Con trai lớn của bà sau khi làm nhân viên kế toán ở Sài Gòn đã về Pháp theo học ngành kỹ thuật.

Nhưng rồi người này cũng bỏ dở việc học. Người con trai kế thì tính tình yếu đuối, nhu nhược. Bà kỳ vọng rất nhiều vào cô con gái út M.Duras nên đã gửi cô về Sài Gòn học nội trú với mục tiêu tốt nghiệp trung học.

Sau này M. Duras mới kể lại rằng cuộc sống của gia đình bà giáo không hạnh phúc, gọi đúng phải là bi kịch. Dù không phải đói, nhưng rất khổ, có lúc họ phải ăn cả đồ lòng cò, vạc, cá sấu. Vào năm 1932 bà đã dắt hai đứa con lên tàu trở về nước sau hơn 20 năm sống ở VN.

Lúc này M.Duras đã tốt nghiệp trung học theo đúng nguyện vọng của bà Marie Donnadieu. Cũng trong tự truyện của mình, M.Duras tiết lộ mẹ của bà sau đó đã trở lại Sài Gòn mở trường Pháp ngữ và ở đây cho đến năm 1949 mới về nước.

Sau khi bà Marie Donnadieu về nước, một hiệu trưởng người Việt được bổ nhiệm làm hiệu trưởng L’École Primaire de Jeunes Filles de Sadec.

Sau đó chẳng còn ai nhắc đến tên của bà ngoài những thông tin ít ỏi được lưu trong hồ sơ nhà trường.

Bỗng dưng vào năm 2002, ông Frédérique (cháu của nữ văn sĩ M.Duras, tức cháu cố của bà Marie Donnadieu) đột ngột xuất hiện tại Trường tiểu học Trưng Vương nói là trở lại thăm nơi của người bà quá cố từng làm hiệu trưởng.

Cô Phạm Thị Ðẹt kể người cháu này nói sở dĩ biết đây là nơi bà cố của mình từng dạy học hơn 80 năm trước là do đọc tiểu thuyết tự truyện L’Amant của bà nội và xem phim Người tình được chuyển thể từ tiểu thuyết này.

Người cháu này đã tặng Trường tiểu học Trưng Vương hơn 20 quyển tiểu thuyết do nữ văn sĩ M. Duras viết khi còn sống, trong đó có tác phẩm L’Amant nổi tiếng thế giới. Những quyển sách này hiện vẫn đang được lưu giữ, trưng bày trang trọng tại trường.

Từ năm 2002 đến nay số lượng du khách Pháp và các nước nói tiếng Pháp tìm đến thăm Trường tiểu học Trưng Vương rất nhiều. Tháng nào cũng có vài đoàn khách đến trường để tham quan vì… đã đọc L’Amant và xem phim Người tình.

Nhà trường đã viết lại lịch sử ngôi trường bằng tiếng Pháp kèm theo nhiều hình ảnh, bút tích của bà giáo Marie Donnadieu để giới thiệu cho du khách.

Trường nữ tiểu học Sa Đéc những năm 1930 – Ảnh: tư liệu

Năm 2006, nhà văn Yann Andréa (người tình cuối cùng của nữ văn sĩ M.Duras) đã đến thăm Trường tiểu học Trưng Vương cũng với lý do tìm về những nơi mà bà Marie Donnadieu và M.Duras từng sống và làm việc khi ở VN. Cô Lao Thị Tư kể: “Nhà văn Yann Andréa cũng nói thật rằng ông rất muốn biết về đất nước VN mà cụ thể là Sa Đéc. Nơi mà bà M.Duras có mối tình đầu dữ dội và lãng mạn hồi trước năm 1930 đã khiến người Pháp và cộng đồng Pháp ngữ “sôi sùng sục” khi bà kể lại nó trong tiểu thuyết L’Amant. Trong thời gian sống chung với ông Yann Andrea, bà M.Duras cũng đã kể cho ông nghe về mối tình đầu với một thương gia ở Sa Đéc này tên là Huỳnh Thủy Lê”.

Kì 1 : Mối tình sét đánh trên phà

TT – Sẽ không ai biết nếu Marguerite Duras không kể lại mối tình đầu của mình trên chuyến phà từ Sa Đéc qua Vĩnh Long cuối năm 1929. Một mối tình lãng mạn và cũng đầy trái ngang.

Chuyến phà qua sông Tiền – nơi nảy sinh tình yêu giữa Huỳnh Thủy Lê và M. Duras – được tái hiện trong phim Người tình – Ảnh tư liệu

Mối tình ấy được kể lại một cách chân thật trong tiểu thuyết tự truyện L’Amant (Người tình) được Nhà xuất bản Les Éditions de Minuit xuất bản năm 1984 và ngay lập tức 2,4 triệu quyển được bán sạch.

Chuyến phà định mệnh

Trong tự truyện của mình, M. Duras kể lại chuyến phà qua sông Cửu Long vào cuối năm 1929, khi ấy bà mới mười lăm tuổi rưỡi. Bà được mẹ là giáo sư Marie Donnadieu (hiệu trưởng Trường nữ tiểu học Sa Đéc) gửi đi học nội trú tại Sài Gòn vì bà chỉ muốn con mình học trung học và có tấm bằng kha khá về toán.

Cuối kỳ nghỉ hè, M. Duras được mẹ đưa ra bến xe đò liên tỉnh tại Sa Đéc để trở về Sài Gòn. Bà dặn dò tài xế trông nom giùm con gái để phòng tai nạn, hỏa hoạn, cướp bóc, hãm hiếp… M. Duras được ngồi hàng ghế đầu, cạnh tài xế.

Khi xe xuống phà để vượt qua sông Cửu Long thì M. Duras bước khỏi xe đến cạnh lan can phà để ngắm dòng sông rộng lớn và hoang dã. Trên phà có một chiếc Limousine to màu đen có tên là Morris Léon-Bollée. Người tài xế mặc sắc phục trắng.

Người chủ ngồi phía sau, có rèm ngăn giữa họ. Chiếc xe đẳng cấp này chỉ dành cho người giàu. M. Duras gọi đó là “chiếc xe tang lớn trong những quyển sách của tôi”, bởi lẽ ngay trên chuyến phà này bà đã ngồi vào chiếc xe ấy sau khi được một thanh niên làm quen.

Chàng trai ấy tên là Huỳnh Thủy Lê, con của một thương gia giàu có ở Sa Đéc, cũng là nơi mẹ bà đang dạy học. Họ đã yêu nhau trên chuyến phà này. Đó là mối tình đầu của cô gái trẻ, rất xinh đẹp sau này trở thành nhà văn nổi tiếng ở Pháp.

Hai người không cùng màu da, nhưng làm quen nhau chóng vánh. Huỳnh Thủy Lê nói mình vừa học ở Pháp trở về và nói chuyện với cô gái bằng tiếng Pháp. Sau khi nghe M. Duras nói mình là con của bà hiệu trưởng Trường nữ tiểu học Sa Đéc thì Huỳnh Thủy Lê bảo có biết bà Marie Donnadieu.

Nhà ông ở cạnh con sông, cách nơi bà hiệu trưởng làm việc không xa. Rồi Huỳnh Thủy Lê hỏi về những rủi ro mà gia đình bà giáo gặp phải khi đến Campuchia khai hoang, lập đồn điền trước đó. Đến lúc này M. Duras cảm thấy chàng trai lịch lãm đứng bên cạnh không còn xa lạ nữa. M. Duras nhận lời mời đi cùng xe với Huỳnh Thủy Lê về Sài Gòn và được người tài xế chuyển hành lý từ chiếc xe cũ kỹ qua chiếc Limousine màu đen sang trọng.

Cô có cảm giác bất an, nguy hiểm sau khi ngồi vào xe và đóng cửa lại. Nhưng mặt khác cô lại cảm thấy hạnh phúc khi tưởng tượng trong những ngày sắp tới sẽ được đưa đón đi học bằng chiếc xe này, sẽ từ bỏ những chuyến xe đò cũ kỹ lẫn cái “khủng khiếp” của gia đình mình ở Sa Đéc.

Tình cảm của họ đã nảy nở ngay trên chuyến phà định mệnh ấy. Và vào ngày thứ năm, Huỳnh Thủy Lê chính thức nói lời yêu cô gái trẻ hơn mình tám tuổi tại Sài Gòn. M. Duras không nói gì, cũng không từ chối. Và cũng hôm đó M. Duras đã “nếm trái cấm” lần đầu tiên với người tình Huỳnh Thủy Lê.

Gia đình bà hiệu trưởng Marie Donnadieu. Cô bé trong ảnh chính là M. Duras – Ảnh tư liệu

Nhiều người đọc L’Amant đã rất bất ngờ với M. Duras khi cô nói với Huỳnh Thủy Lê rằng cô đến với anh vì sự giàu có của anh. M. Duras viết: “Chàng nói chàng tội nghiệp cho tôi, nhưng tôi nói không, tôi không đáng được tội nghiệp, không ai đáng được tội nghiệp cả, trừ mẹ tôi.

Chàng hỏi: “Em đến đây là vì anh giàu có phải không?”. Tôi nói đó là lý do tại sao em ham muốn chàng. Vì thế tôi sẽ không nói được là tôi sẽ làm gì nếu như chàng khác đi”.

Vào thời điểm đó, những gì cô gái trẻ này suy nghĩ và hành động là sự thật đáng được trân trọng. Cô nói thật về gia đình nghèo khổ của mình, về người anh cả hay ăn cắp tiền để hút xách và cả chuyện yêu vì tiền. Cô không nói dối để đánh lừa chàng trai giàu có nhằm bòn rút tiền của anh.

Huỳnh Thủy Lê cũng chẳng hơn gì ngoài sự giàu có của gia đình. Anh từng gặp người anh cả của cô ở một nơi hút thuốc phiện lụp xụp tại Sa Đéc và được cha cho sang Pháp học ngành thương mại.

Nhưng cuối cùng anh cũng chẳng được tích sự gì nên bị cha ngưng cung cấp tiền bạc, chỉ gửi cho cái vé tàu để về nước. Cha anh thì nghiện hút, suốt 10 năm trời nằm trên chiếc giường sắt để điều hành việc kinh doanh.

Khi tình cảm của hai người trở nên sâu sắc hơn thì Huỳnh Thủy Lê nhiều lần mời bà Marie Donnadieu và hai anh trai của người tình lên Sài Gòn chơi.

Thế nhưng điều làm cho cô gái trẻ M. Duras cảm thấy xấu hổ với người tình nhất là trong những lần đi ăn, dù được mời ăn những món ngon nhất, đắt tiền nhất nhưng không một ai trong gia đình cô nói lời cảm ơn.

Hai người anh thì ăn ngấu nghiến, xong thì nằng nặc đòi đi khiêu vũ và uống rượu. Huỳnh Thủy Lê không hài lòng nhưng cũng phải chiều vì muốn bà giáo chấp nhận tình cảm của anh với con gái bà.

Rồi bà Marie Donnadieu cũng biết con gái mình không còn trong trắng nữa. Bà chì chiết con: “Ở đây ai cũng biết chuyện cả rồi. Ở đây con không thể lấy chồng được nữa, vào lúc này. Có phải vì tiền mà con gặp anh ta không?”.

  1. Duras do dự một chút rồi thừa nhận: “Vâng, chuyện đó chỉ vì tiền”. Sau khi M. Duras tốt nghiệp trung học ở Sài Gòn năm 1931, bà Marie Donnadieu đã quyết định đưa các con về Pháp.

Thế nhưng lý do chính mà Huỳnh Thủy Lê và M. Duras buộc phải chia lìa nhau chính là việc 10 năm trước ông Huỳnh Cẩm Thuận đã hứa cưới con gái của một người Hoa giàu có khác ở Tiền Giang cho Huỳnh Thủy Lê. Ông không chấp nhận cưới một đứa con gái ngoại quốc không còn trong trắng cho con trai mình.

Khi M. Duras biết chuyện này, cô không trách mà vẫn yêu Huỳnh Thủy Lê. Cô vẫn gặp anh hằng ngày ở Chợ Lớn, nhưng chủ yếu là ở bên nhau, im lặng và khóc đến kiệt sức.

Rồi khi cô lên tàu của Hãng Messageries Martimes ở Sài Gòn để trở về Pháp, chiếc Limousine màu đen cũng có mặt. Cô nhìn thấy người tài xế mặc áo trắng giống như hôm gặp trên bến phà Vĩnh Long – Sa Đéc, thấy Huỳnh Thủy Lê ngồi phía sau. Rồi chiếc tàu lùi xa ra phía biển.

“Nàng biết chàng đang nhìn nàng. Nàng cũng đang nhìn chàng. Nàng không thể nhìn thấy chàng nữa, nhưng nàng vẫn nhìn về phía hình dáng chiếc xe đen. Rồi sau cùng nàng không nhìn thấy nó nữa. Rồi bến cảng nhòa đi, rồi đến đất liền” – M. Duras viết.

  1. Duras kể sau chiến tranh nhiều năm (tức sau năm 1954), vợ chồng Huỳnh Thủy Lê đến Paris và có gọi điện cho bà. Lúc đó M. Duras đã trải qua vài đời chồng, vài lần ly dị và đã viết sách.

Đoạn cuối cùng trong tiểu thuyết L’Amant, M. Duras nhắc lại câu nói của Huỳnh Thủy Lê khi gọi điện cho mình ngay tại Paris tráng lệ. Tình cảm của người tình Sa Đéc đã khiến bà xúc động.

Và tất cả những người đọc tiểu thuyết này phải rơi lệ và ngưỡng mộ tình yêu của họ. “Rồi chàng nói với nàng. Nói với nàng rằng cũng như trước kia, chàng vẫn yêu thương nàng, chàng không thể ngừng yêu thương nàng cho được. Không bao giờ chàng có thể ngừng yêu thương nàng, chàng yêu thương nàng cho đến chết”.

Kì 2: Huỳnh Thủy Lê là ai?

Nguồn : Báo Tuổi Trẻ
VEJOBS – SÁNG TẠO KHÔNG GIỚI HẠN

 

WELCOME TO VEJOBS VIET NAM
Please click on link to contact or know more about us.
http://vejobs.vn
https://www.facebook.com/groups/Vejobs/
https://www.facebook.com/dungphimm
Hotline: (+84) 966119981 Mr Hoang Cuong
Địa chỉ : 179 / 192 Kim Ma – Ba  Dinh – Ha Noi – Viet Nam

Leave a comment